Een woonboot financieren is mogelijk, maar meestal lastiger dan bij een gewoon huis. In dit artikel lees je waar je op moet letten, welke regels en voorwaarden er zijn en welke keuzes je hebt. Zo weet je meteen wat banken belangrijk vinden, met welke kosten je te maken krijgt en hoe je alles goed regelt. Ontdek wat er allemaal bij komt kijken en voorkom verrassingen.
Geschreven op 5 september 2025
Bij het kopen van een woonboot kijkt de bank niet alleen naar je inkomen, maar vooral naar het onderpand: het schip, de opbouw, de grond of ligplaats en bijbehorende rechten. De juridische status van de woonboot – roerend of onroerend – bepaalt welke zekerheden de bank vraagt. Roerende woonboten vallen onder een scheepspandrecht, terwijl onroerende woonboten via de notaris en het hypothekenregister worden geregeld. Veel woonboten zijn deels roerend en deels onroerend, waardoor banken vaak extra zekerheden eisen.
De bank let bij roerende woonboten op vaarklaarheid en marktvraag, bij onroerende woonboten op locatie en WOZ-waarde. Is je woonboot officieel geregistreerd, dan kan de bank een sterke scheepshypotheek vestigen. Zonder registratie zijn de zekerheden zwakker. Banken willen zekerheid op grond, opbouw, schip, verzekeringen en ligplaatsrechten. Een goede kadastrale beschrijving is essentieel, en wijzigingen in de status van de woonboot moeten opnieuw worden vastgelegd.
De ligplaatsvergunning is cruciaal: banken geven de voorkeur aan een overdraagbare vergunning voor onbepaalde tijd. Het type gebruiksrecht (erfpacht, huur of precario) beïnvloedt de voorwaarden. Moet je de woonboot verplaatsen, dan brengt dat hoge kosten en strikte eisen van de bank met zich mee. Banken verlangen vaak dat je dit direct meldt en geld reserveert voor onverwachte situaties.
Wil je een woonboot of woonark kopen? Dan kijkt de bank niet alleen naar je inkomen, maar vooral naar wat zij als onderpand kunnen gebruiken. Dit onderpand bestaat uit verschillende onderdelen: het schip of de opbouw, de grond of ligplaats, en alle bijbehorende rechten. Deze combinatie bepaalt of je een hypotheek kunt krijgen en onder welke voorwaarden.
Kort gezegd: of jouw woonboot als roerend of onroerend wordt gezien, heeft veel invloed op je financiering. Een roerende woonboot kun je verplaatsen en zit niet vast aan de oever. In dat geval gebruikt de bank een scheepspandrecht als zekerheid. Is je woonboot onroerend, dus stevig verbonden met de oever of fundering? Dan kan de bank een gewone hypotheek vestigen op de opbouw, erfpacht of grond. Veel woonboten vallen tussen deze categorieën: deels roerend, deels onroerend. In zo’n geval vraagt de bank vaak om extra zekerheden en gelden er strengere regels.
Bij een roerende woonboot let de bank vooral op de vaarklaarheid van het schip en of er vraag is naar boten zonder vaste ligplaats. Bij een onroerende woonboot draait het om de locatie en de WOZ-waarde. Bevindt je woonboot zich in het grijze gebied? Dan stelt de bank aanvullende eisen. Je mag bijvoorbeeld niet zomaar onderdelen verwijderen zonder toestemming.
Is je woonboot roerend en ingeschreven in het Scheepsregister? Dan kan de bank een sterke scheepshypotheek vestigen. Staat je boot niet geregistreerd, dan blijft alleen een zwakker pandrecht over. Bij onroerende woonboten verloopt alles via de notaris en het hypothekenregister. Alleen dan heeft de bank een geldige hypotheek.
Bij een roerende woonboot met officiële registratie heeft de bank bij problemen sterke rechten. Zonder registratie is er meer kans op conflicten met anderen die rechten claimen. Voor onroerende woonboten is een goede kadastrale beschrijving essentieel. Fouten hierin kunnen later voor problemen zorgen met je hypotheek. Wil je later van roerend naar onroerend (of andersom) veranderen? Dan moet alles opnieuw worden vastgelegd.
Hieronder vind je in een overzichtelijke tabel welke zekerheden en documenten banken vragen:
| Zekerheid | Vereist document |
|---|---|
| Kadastrale stukken | |
| Taxatie, registratie | |
| Verpand polis | |
| Overdracht/Verpand | |
| Nieuwbouw | Bouwdepotafspraken |
De ligplaatsvergunning is cruciaal voor je financiering. Banken willen het liefst een vergunning voor onbepaalde tijd, of in elk geval een die lang geldig is. Ook moet de vergunning overdraagbaar zijn. Anders kun je je woonboot later niet eenvoudig verkopen. Het risico dat de vergunning wordt ingetrokken, weegt zwaar mee in de voorwaarden.
Het type gebruiksrecht voor je ligplaats bepaalt mede de hypotheekvoorwaarden. Bij langlopende erfpacht (meer dan 30 jaar) zijn de voorwaarden het gunstigst. Heb je kortlopende erfpacht? Dan wordt de hypotheek duurder en korter, en moet je vaak verplicht aflossen.
Bij huur heb je geen zakelijk recht, waardoor je minder kunt lenen. Precario (een intrekbare vergunning) is het minst gunstig: vaak financiert de bank dan alleen het schip zelf. Moet je canon binnenkort worden herzien? Dan vraagt de bank soms dat je extra geld reserveert voor mogelijke stijgingen.
Moet je je woonboot verplaatsen? Dat heeft direct invloed op de waarde en brengt aanzienlijke kosten met zich mee. Banken willen dit tijdig weten en stellen vaak strikte voorwaarden. Je moet het meestal direct melden als je ligplaats wordt ingetrokken of opgezegd.
