Met een geregistreerd partnerschap zijn jij en je partner automatisch elkaars wettelijke en fiscale partner. Daardoor hebben jullie bij het kopen van een huis en het afsluiten van een hypotheek dezelfde rechten en plichten als getrouwde stellen. Dit heeft gevolgen voor het eigendom van het huis, de aansprakelijkheid, de belasting en wat er gebeurt als één van jullie overlijdt of als jullie uit elkaar gaan. Lees verder om te zien waar je allemaal op moet letten en hoe je alles goed regelt.
Geschreven op 5 september 2025
Bij het kopen van een huis met je partner is het belangrijk wie officieel eigenaar is en hoe de eigendom is vastgelegd bij de notaris en het Kadaster. Banken en de Belastingdienst kijken alleen naar officiële documenten, niet naar onderlinge afspraken. Bij een geregistreerd partnerschap geldt meestal de beperkte gemeenschap van goederen, tenzij je andere voorwaarden hebt afgesproken. Eigendom en aansprakelijkheid voor schulden zijn afhankelijk van wat in de akten staat, niet van wie intern betaalt. Voor belangrijke beslissingen, zoals verkoop of het afsluiten van een lening, moeten alle eigenaren en schuldenaren tekenen.
Geregistreerde partners worden bij hypotheken en woningbezit hetzelfde behandeld als gehuwden. Je bent automatisch elkaars fiscale partner, waardoor je samen mag bepalen hoe je de hypotheekrenteaftrek en het eigenwoningforfait verdeelt. De bank beoordeelt jullie gezamenlijke inkomen, bestaande schulden en de waarde van het huis om te bepalen hoeveel je kunt lenen. BKR-registraties, studieschulden, private lease en creditcards verlagen je maximale hypotheek. Documenten zoals partnerschapsvoorwaarden, inkomensbewijzen en een koopakte zijn nodig voor de aanvraag.
Bij overlijden of uit elkaar gaan, is het belangrijk vooraf afspraken te maken over eigendom, uitkopen en verdeling van het huis. Met een verblijvingsbeding of testament regel je wie eigenaar wordt na overlijden. Bij scheiding moet de bank opnieuw toetsen of je de hypotheek alleen kunt dragen. Fiscale regels bepalen hoe de renteaftrek en eigenwoningreserve worden verdeeld. Leg afspraken en betalingen altijd goed vast om problemen te voorkomen.
Koop je samen met je partner een huis? Dan is het belangrijk te weten wie officieel eigenaar is. Zijn jullie beiden eigenaar, dan beslissen jullie samen, maar alleen over je eigen deel. Voor belangrijke beslissingen, zoals verkoop van het huis of het afsluiten van een nieuwe lening, moeten jullie allebei tekenen.
Staat het huis op één naam, dan mag alleen die persoon tekenen, tenzij de wet bepaalt dat de partner ook toestemming moet geven. Wat je onderling afspreekt is prima, maar voor anderen geldt alleen wat bij de notaris is vastgelegd.
De bank kijkt uitsluitend naar officiële documenten, niet naar onderlinge afspraken. De volgorde van bewijs is als volgt:
Een schuldpapiertje tussen jullie geldt niet tegenover de bank of de Belastingdienst als de eigendomstitel niet is aangepast. Je rechten kunnen beperkt worden door beslag, faillissement of hypotheekrechten. Bij verkoop moeten alle eigenaren tekenen. Voor een lening geldt: alle eigenaren én alle schuldenaren moeten tekenen.
Met een geregistreerd partnerschap krijg je automatisch een wettelijk vermogensregime, meestal de beperkte gemeenschap, tenzij je iets anders afspreekt. Wie eigenaar is van het huis staat in de leveringsakte en wordt geregistreerd bij het Kadaster. Dit is iets anders dan wie intern verantwoordelijk is voor de uitgaven; dat hangt af van jullie afspraken. Het goederenrecht kijkt naar wie op papier eigenaar is, terwijl het verbintenissenrecht bepaalt wie intern moet bijdragen aan woonlasten.
In het standaardregime wordt wat jullie samen tijdens het partnerschap verkrijgen gemeenschappelijk bezit, behalve wat duidelijk is uitgezonderd. Privébezit blijft van jou alleen. Een schuld kan intern van jullie beiden zijn terwijl maar één partner het contract heeft getekend. Voor aansprakelijkheid naar buiten toe geldt: wie de schuld is aangegaan, is aansprakelijk – niet automatisch allebei.
Er zijn enkele fiscale of pensioenregels die alleen voor gehuwden gelden, maar die hebben weinig invloed op woningzaken, tenzij ze invloed hebben op jullie leencapaciteit. Voor de rest van het familierecht worden deze verschillen niet meegenomen.
Teken je samen de lening, dan zijn jullie allebei volledig verantwoordelijk voor de hele schuld, ongeacht wie eigenaar is van het huis. De bank kan de hele schuld bij één van jullie opeisen. Banken willen meestal dat beide partners mede-schuldenaar worden als jullie samenwonen of als beide inkomens nodig zijn voor de lening.
Heeft één partner alles betaald, dan kan die intern het afgesproken deel terugvragen van de ander. Zonder afspraken geldt gelijke verdeling of de verdeling uit jullie voorwaarden. De bank kan zich verhalen op privévermogen en, als dat er is, op gemeenschapsvermogen. Eerst worden zekerheden zoals de lening of verzekeringen gebruikt, daarna kunnen schuldenaren naar keuze van de bank worden aangesproken. Ontslag uit hoofdelijkheid kan alleen na een nieuwe toets en aanpassing van de akte.
Sinds 2018 geldt automatisch de beperkte gemeenschap, maar partnerschapsvoorwaarden kunnen dit aanpassen, bijvoorbeeld door koude uitsluiting of verrekenafspraken. Dit heeft invloed op de interne uitgavenverdeling en verdeling bij het einde van de relatie, maar niet automatisch op wie eigenaar is. Er zijn verschillende gevallen:
Hieronder vind je een overzicht van de verschillende situaties rondom eigendom en vergoedingen bij partnerschap:
| Situatie | Eigendom | Vergoeding |
|---|---|---|
| Woning vóór partnerschap | Privébezit | Gemeenschap bij aflossing |
| Woning na partnerschap, privégeld | Gemeenschappelijk | Privé-inbreng vergoed |
| Schuld vóór partnerschap | Privéschuld | Gemeenschap bij aflossing |
| Verrekenafspraken | Afhankelijk | Uitkoop/verdelen |
Deze verdeling bepaalt hoe de opbrengst wordt verdeeld en wie mag meebeslissen. De notaris schrijft dit op als “ieder voor het onverdeeld aandeel van”, met kadastrale aanduiding. Het percentage kan anders zijn dan wat ieder heeft betaald – vergoedingsrechten corrigeren dit onderling.
Partnerschapsvoorwaarden kunnen precies regelen hoe vergoedingen, rente, toerekening en uitsluiting van draagplicht voor privéschulden werken. Schriftelijk bewijs is hierbij belangrijk. Een voorbeeld voor waardeverhouding: “Privé-inbreng van €X geeft recht op vergoeding gelijk aan X/koopsom x actuele netto-waarde, uit te keren bij verkoop of toedeling; rente 0%.” Voor nominale vergoeding: “Privé-inbreng van €X wordt nominaal vergoed, uiterlijk bij scheiding, overlijden of verkoop; rente Euribor 3m + 1%.”
Je kunt ook afspraken maken over toerekening van aflossingen: “Aflossingen worden eerst toegerekend aan gezamenlijke schuld, daarna aan privéleningen.” Voor uitsluiting van draagplicht: “Partijen sluiten onderlinge draagplicht voor elkaars vóórpartnerschapsschulden uit.” Als bewijs dienen bankafschriften, sluitnota’s en bijlagen bij de akte met bedragen en datum.
Hieronder vind je een overzicht van de documenten die je nodig hebt voor de bank en de notaris:
| Voor de bank | Voor de notaris |
|---|---|
| ID | ID |
| Uittreksel partnerschap | Persoonsgegevens |
| Partnerschapsvoorwaarden | Koopakte |
| Inkomensbewijzen | Concept/definitieve akten |
| BKR-uittreksel | Volmachten |
| Schuldenoverzicht | Partnerschapsvoorwaarden |
| Koopakte | Verklaringen erfrecht |
| Taxatie | Betaalinstructies |
| Verzekeringsbewijs | |
| Bewijs eigen geld |
Vraag je samen met je partner een hypotheek aan, dan kijkt de bank naar verschillende onderdelen van jullie situatie. Eerst controleren ze jullie identiteit en relatie. Daarna beoordelen ze het gezamenlijke inkomen en de financiële verplichtingen. Ook het huis en de zekerheden worden meegenomen. Op basis hiervan bepaalt de bank het risico en de voorwaarden van jullie hypotheek.
Vervolgens wordt het inkomen berekend volgens de richtlijnen van NIBUD en HDN, waarbij de gekozen rentevaste periode belangrijk is. Daarna brengen ze de vaste lasten in kaart, zoals BKR-registraties, alimentatie en andere leningen. De verhouding tussen de lening en de waarde van het huis bepaalt mede het risico en de rente. Het huis wordt getaxeerd en bij verbouwing kijken ze naar de waarde na de klus. Tot slot worden de voorwaarden vastgesteld, zoals de herkomst van eventueel spaargeld.
Voor een hypotheek telt alleen inkomen mee dat stabiel en aantoonbaar is. Verschillende soorten inkomsten worden anders beoordeeld. Toeslagen zoals huurtoeslag of zorgtoeslag tellen niet mee. Alimentatie telt alleen mee als aan strenge voorwaarden is voldaan.
Je vaste salaris telt volledig mee op basis van een werkgeversverklaring of inkomensdossier. Overwerk en onregelmatigheidstoeslag tellen alleen mee als ze structureel zijn en je dit 12 tot 24 maanden kunt aantonen. Bonussen en provisies worden gemiddeld over 24 tot 36 maanden en tellen gedeeltelijk mee, afhankelijk van hoe regelmatig je ze ontvangt. Voor ondernemers wordt het gemiddelde inkomen over drie jaar gebruikt, met extra aandacht voor het laatste jaar.
Uitkeringen worden verschillend beoordeeld. WW telt beperkt mee omdat het tijdelijk is. WIA- en WAO-uitkeringen worden als langdurig gezien. ANW- of nabestaandenuitkeringen tellen mee zolang ze lopen. Partneralimentatie kan meetellen als er een officiële uitspraak of overeenkomst is en je kunt bewijzen dat je het de afgelopen zes maanden hebt ontvangen. Kinderbijslag, toeslagen en tijdelijke onkostenvergoedingen tellen niet mee.
Maandlasten van bestaande leningen verlagen je maximale hypotheek. Bijzondere codes in het BKR-register kunnen invloed hebben op de beoordeling en soms moet je extra uitleg geven. Betaal je alimentatie, dan verlaagt dit hoeveel je kunt lenen.
Voor doorlopende kredieten en creditcards rekenen ze met 2% van de limiet per maand. Bij persoonlijke leningen wordt de werkelijke maandlast gebruikt. Private lease telt mee met het maandelijkse bedrag. Studieschulden bij DUO worden meegenomen volgens het oude of nieuwe stelsel. Betalingsachterstanden (M-codes) moeten zijn opgelost en hebben een wachttijd. Ernstige achterstandscodes (A1, A2) leiden vaak tot afwijzing, tenzij je kunt aantonen dat het probleem is opgelost. Partneralimentatie die je betaalt, wordt volledig van je leencapaciteit afgetrokken tot je kunt bewijzen dat de verplichting is gestopt.
Voorbeeld: een creditcardlimiet van €5.000 betekent een maandlast van €100. Een persoonlijke lening van €250 per maand verlaagt direct hoeveel je maximaal kunt lenen volgens de NIBUD-normen.
Bij een hypotheek met Nationale Hypotheek Garantie worden alle schuldenaren volledig getoetst, ook als het huis op één naam staat. Je inkomen moet stabiel zijn en de totale lasten mogen niet boven de NHG-grens uitkomen.
Beide partners moeten de offerte en hypotheekakte ondertekenen. Van allebei zijn inkomensgegevens nodig, zoals loonstroken of een ondernemersverklaring. De toetsing gebeurt op basis van de NHG-toetsrente. De totale lasten moeten binnen de NHG-grens blijven, met of zonder energiebesparende maatregelen. Alleenverdieners met het huis op één naam kunnen zonder mede-schuldenaar, maar soms is toestemming nodig voor hoofdverblijf van de partner.
Hypotheekverstrekkers hanteren verschillende regels over het tekenen door je partner, partnerverklaringen en minimale samenwoningsduur. Dit beïnvloedt het proces en de risicoverdeling.
Ben je geen eigenaar, dan heb je geen eigendomsrechten maar wel beperkingen op het woonrecht. Dit kan risico’s geven bij een scheiding of overlijden. Je moet meestal documenten aanleveren zoals een partnerverklaring, een uittreksel uit de Basisregistratie Personen en soms een notariële verklaring van afstand van rechten.
Studieschulden, private lease en creditcardlimieten verlagen je maximale hypotheek via vaste rekenregels. Door deze verplichtingen vooraf te beperken, kun je meer lenen.
DUO-schulden uit het nieuwe stelsel worden berekend als een percentage van de oorspronkelijke schuld, meestal rond 0,35% per maand. Bij het oude stelsel ligt dit percentage lager, afhankelijk van het beleid van de verstrekker. Private studieleningen worden gezien als gewone leningen en tellen mee met de maandlast of 2% van de limiet.
Financial lease telt volledig mee als maandlast bij privégebruik. Zakelijke lease telt alleen mee als je privé aansprakelijk bent. Door limieten te verlagen of op te heffen en hiervan bewijs te leveren voor de aanvraag, kun je extra leenruimte creëren.
Voorbeeld: een creditcardlimiet van €10.000 betekent een maandlast van €200. Verlaag je de limiet naar €1.000, dan is de maandlast nog maar €20. Dit geeft je direct meer ruimte voor je hypotheek volgens de NIBUD-normen.
Je huis valt in box 1 van de belasting. De rente die je betaalt over je hypotheek mag je aftrekken, maar alleen als je lening aan bepaalde voorwaarden voldoet. Gebruik je eigen geld voor het kopen van je huis, dan wordt je hypotheek lager en kun je minder rente aftrekken. Het eigenwoningforfait en de rente worden meestal verdeeld volgens wie welk deel van het huis bezit, maar als partners mag je ook kiezen voor een andere verdeling. Dat kan zolang die past bij wat je daadwerkelijk hebt betaald. Voor de renteaftrek moet je wel aan een paar regels voldoen:
De Belastingdienst houdt voor jullie allebei bij hoeveel je hebt afgelost. Eigen geld dat je inbrengt is niet aftrekbaar, maar het beïnvloedt wel hoeveel rente je mag aftrekken. Elk jaar krijg je een overzicht van je hypotheek, en de verdeling die je kiest geef je op in je belastingaangifte.
Met een geregistreerd partnerschap ben je automatisch elkaars fiscale partner vanaf de dag dat dit is vastgelegd in de Basisregistratie Personen. In het eerste jaar kun je vaak kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden gezien. Dit heeft gevolgen voor hoe je het eigenwoningforfait en de renteaftrek verdeelt. Je mag samen bepalen hoe je de voordelen uit box 1 verdeelt, zolang je binnen de grenzen blijft van wat je daadwerkelijk hebt betaald. Ook heffingskortingen kun je onderling verdelen, wat handig kan zijn om zo min mogel