Samen je huis en belasting regelen als partners
Heb je samen met je partner een huis en zijn jullie fiscaal partners? Dan mogen jullie zelf bepalen wie welk deel van de hypotheekrente, uitgaven en het eigenwoningforfait (EWF) opgeeft bij de belasting. Door deze posten slim te verdelen, kun je profiteren van verschillende belastingtarieven en kortingen. Zo betaal je samen minder belasting over je woning. De keuzes die je maakt, hebben direct invloed op je maandelijkse besteedbare inkomen.
Let op: deze verdeling moet je elk jaar opnieuw maken. Alle posten rondom je huis moeten op dezelfde manier worden verdeeld. Je mag alleen verdelen als jullie beiden een belang hebben in de woning. De verdeling geldt niet voor periodes waarin je nog geen fiscale partners was in datzelfde jaar. Jullie belastingtarieven en persoonlijke aftrekposten bepalen wat de beste verdeling is. Geef je verschillende percentages op in de aangifte? Dan volgt een correctie en kun je belastingrente moeten betalen.
Hoe werkt fiscaal partnerschap voor je huis?
Met fiscaal partnerschap kun je de uitgaven en inkomsten van je woning onderling verdelen. Zonder partnerschap geeft iedereen alleen zijn eigen deel op, gebaseerd op eigendom en schuld. Als fiscale partners kun je het saldo van de eigen woning toewijzen aan degene bij wie het de meeste belastingvoordelen oplevert. Je mag nooit meer aftrekken dan het deel dat hoort bij iemands eigenwoningschuld.
Wanneer ben je fiscaal partners en wat betekent dat voor je hypotheek?
Of je fiscale partners bent, hangt af van wettelijke voorwaarden. Het moment waarop je partners wordt of stopt met partners zijn, bepaalt voor welke periodes je kunt verdelen. Je hoeft geen gezamenlijke hypotheek te hebben; het draait om de eigenwoningstatus en het partnerschap.
Hieronder zie je in welke situaties je wel of geen fiscaal partners bent:
| Situatie |
Fiscaal partners? |
| Huwelijk |
Ja |
| Geregistreerd partnerschap |
Ja |
| Notarieel samenlevingscontract + gezamenlijke woning/kind |
Ja |
| Mede-eigendom + zelfde adres + partnerpensioen |
Ja |
| Alleen samenwonen, geen contract |
Nee |
| Logeren/hospita |
Nee |
| Samenwonen zonder notarieel contract |
Nee |
Belangrijke punten bij het ontstaan en stoppen van fiscaal partnerschap:
- Partnerschap ontstaat door huwelijk, geregistreerd partnerschap of notarieel samenleven met extra voorwaarden.
Wanneer ben je partners voor de belasting?
- De wet bepaalt precies wanneer je fiscale partners bent.
- Voldoe je niet aan deze voorwaarden? Dan ben je geen fiscale partners, ook al woon je samen.
Starten of stoppen met partnerschap in een jaar en wat dat betekent voor je hypotheek
- Start of stopt je partnerschap tijdens het jaar? Dan verdeel je het jaar in verschillende periodes.
- Voor elke periode gelden andere regels voor het toerekenen van uitgaven en inkomsten.
- Dit vraagt om zorgvuldige berekeningen per periode.
- Je splitst het EWF en de rente per kalendermaand.
- Twijfel je over welke maanden gelden? Gebruik de feitelijke bewoning en betalingsgegevens.
Samen of apart belastingaangifte doen?
- Je kunt kiezen om samen of apart aangifte te doen, maar de verdelingen die je kiest moeten identiek zijn in beide aangiften.
- De manier waarop je aangifte doet, bepaalt vooral hoe makkelijk het is om fouten te voorkomen.
- Bij samen indienen zie je direct het effect van je verdelingen en maak je minder snel fouten met afrondingen.
- Bij apart indienen moet je goed afstemmen en is er meer risico op verschillende percentages of bedragen.
- Noteer altijd welke percentages en bedragen je per post gebruikt en controleer na de aanslag of alles klopt.
- Bij wijzigingen moet je bij afzonderlijke aangiften beide aangiften tijdig aanpassen.
Welke papieren heb je nodig?
Hieronder vind je de belangrijkste documenten die je nodig hebt:
| Document |
Waarvoor nodig? |
| Eigendomsakte |
Eigendom, percentages, overdracht |
| Hypotheekakte |
Leningdelen, rente, hoofdelijkheid |
| Schuldverdeling/overeenkomst |
Afwijkende afspraken |
| Partnerschapsbewijs |
Bewijs partnerschap |
| Jaaropgave geldverstrekker |
Rente, aflossing |
| WOZ-beschikking |
WOZ-waarde |
| Facturen/betaalbewijzen |
Uitgaven aantonen |
Verdelingen vastleggen en wat dat betekent voor volgende jaren
- Goede documentatie voorkomt problemen en correcties later.
- Leg vast welke verdelingspercentages je per post gebruikt, de bedragen, onderbouwing en datum, en zorg dat beide partners akkoord zijn.
- Bewaar rekenbladen en documenten en gebruik deze als startpunt voor het volgende jaar.
- Persoonlijke elementen zoals de 30-jaarstermijn en aflosstand lopen individueel door en kunnen toekomstige verdelingen beperken.
- Bij wijzigingen in eigendom of schuld moet je de verdelingen opnieuw bekijken en documenteren.
Samen een hypotheek afsluiten: wat kun je lenen?
Vraag je samen een hypotheek aan? Dan kijkt de bank naar jullie gezamenlijke financiële situatie. Ze berekenen wat jullie maximaal kunnen lenen op basis van het totale bruto inkomen, rekening houdend met persoonlijke uitgaven en schulden. Hoeveel je kunt lenen hangt niet alleen af van het gezamenlijke inkomen, maar ook van de individuele verplichtingen. Ook maakt het verschil of jullie beiden eigenaar worden en hoe de hypotheekschuld wordt verdeeld – dit beïnvloedt het risico voor de bank en daarmee de rente die je betaalt.
De bank neemt jullie gezamenlijke inkomen als uitgangspunt en trekt daar de persoonlijke lasten vanaf. Je maximale leenbedrag wordt bepaald door de rente, looptijd van de hypotheek en eventuele extra uitgaven. Vaak wil de bank dat jullie beiden volledig verantwoordelijk zijn voor de hele schuld, ook als een van jullie een kleiner deel van het huis bezit. Houd er rekening mee dat regels en tarieven elk jaar kunnen veranderen, wat invloed heeft op je leenmogelijkheden.
Inkomen en vaste lasten: zo kijkt de bank naar jullie situatie
De bank beoordeelt hoe stabiel jullie inkomens zijn en of de vaste lasten niet te hoog zijn. Soms is het laagste stabiele inkomen doorslaggevend. Ze willen zeker weten dat jullie de hypotheek ook in de toekomst kunnen blijven betalen.
Bij het bepalen van het toetsinkomen kijkt de bank naar bruto loon, winst uit eigen bedrijf, uitkeringen en of het inkomen vast is. Van dit bedrag worden persoonlijke lasten afgetrokken, zoals studieschuld, autolease, andere leningen en alimentatie. Als de bank je situatie als risicovol inschat of als je geen NHG hebt, kan de rente hoger uitvallen, waardoor je minder kunt lenen. Ook de looptijd van de hypotheek en de rentevastperiode bepalen mede hoeveel je maximaal kunt lenen.
Hoofdinkomen en tweede inkomen: hoe werkt de weging?
Het hoofdinkomen telt volledig mee, terwijl het tweede inkomen voor een deel meetelt – dit percentage kan jaarlijks veranderen. Dit tweede inkomen moet wel stabiel zijn. Extra inkomsten zoals bonussen worden beperkt meegenomen en gemiddeld over meerdere jaren.
Voor het hoofdinkomen vraagt de bank om een recente loonstrook, jaaropgave en werkgeversverklaring. Het tweede inkomen telt mee volgens de jaarlijkse regels, als het tenminste vast is. De bank bekijkt wat voor contract je hebt en hoe de vooruitzichten in jouw sector zijn. Variabele inkomsten zoals bonussen of overwerk worden gemiddeld over meerdere jaren en moeten door je werkgever bevestigd worden. Bij ondernemers kijkt de bank meestal naar de gemiddelde nettowinst over drie jaar, op basis van jaarrekeningen en belastingaangiften. Voor uitkeringen heeft elke bank eigen regels.
Studieschuld en andere verplichtingen: wat telt mee?
Alle verplichtingen worden omgerekend naar vaste maandlasten die van je leencapaciteit afgaan. Het is belangrijk om eerlijk te zijn over al je verplichtingen – als de bank later ontdekt dat je iets niet hebt gemeld, kan dit problemen geven.
Een studieschuld wordt omgerekend naar een vast maandbedrag op basis van je oorspronkelijke schuld en de renteperiode. Je moet hiervoor een overzicht van DUO aanleveren. Een private leaseauto telt als krediet en de maandelijkse lasten worden meegerekend. Hiervoor heb je het leasecontract en BKR-gegevens nodig. Voor andere leningen en creditcards kijkt de bank naar de volledige limiet of de afgesproken maandlast. Alimentatie wordt als nettobedrag meegenomen en hiervoor moet je de overeenkomst en betalingsbewijzen laten zien. De bank controleert alles via een BKR-uittreksel en je bankafschriften. Als er verschillen zijn tussen wat je hebt opgegeven en wat de bank vindt, kan dit leiden tot afwijzing of aanpassingen.
Verschil tussen eigendom en schuld: wat betekent dat voor jou?
Het deel van het huis dat je bezit kan anders zijn dan hoe de hypotheekschuld verdeeld is. Voor de bank is vooral belangrijk wie verantwoordelijk is voor de schuld, terwijl de Belastingdienst kijkt naar je eigendomsdeel voor de renteaftrek.
Bij hoofdelijke aansprakelijkheid zijn beide partners volledig verantwoordelijk voor de hele schuld, ongeacht wie welk deel van het huis bezit. Onderling kun je afspraken maken over de verdeling van de lasten, maar leg dit goed vast. Voor de belasting kun je alleen rente aftrekken over het deel van de schuld dat bij jouw eigendomsdeel hoort. Als jullie voor ongelijke verhoudingen kiezen, is het belangrijk dit goed vast te leggen om problemen met de Belastingdienst te voorkomen.
NHG en samen een huis kopen: waar moet je op letten?
NHG beoordeelt beide partners volledig en de borgstelling geldt voor de hele schuld. Er zijn specifieke regels voor situaties zoals werkloosheid of een relatiebreuk.
NHG kijkt naar jullie gezamenlijke inkomen, BKR-gegevens en of jullie binnen de toegestane woonlasten blijven. Er zijn maximumbedragen voor de koopsom en het leenbedrag volgens de actuele NHG-regels, en de bijkomende kosten zijn beperkt. Beide partners zijn volledig aansprakelijk, tenzij degene die in het huis blijft wonen de hypotheek alleen kan betalen. Bij een gedwongen verkoop met restschuld kan NHG deze overnemen als aan alle voorwaarden is voldaan. Voor NHG heb je een speciaal werkblad, inkomensstukken en een taxatie volgens hun eisen nodig.