Premievrij maken betekent dat je stopt met premie betalen voor de verzekering die aan je hypotheek vastzit, maar de verzekering blijft wel gewoon bestaan. Je maandlasten worden hierdoor lager, maar het kan wel gevolgen hebben voor je dekking, de opgebouwde waarde en de eisen van je bank. In dit artikel lees je precies wat premievrij maken is, wat de gevolgen zijn en waar je op moet letten als je hierover nadenkt.
Geschreven op 5 september 2025
Premievrij maken betekent dat je stopt met het betalen van premie voor een verzekering die aan je hypotheek is gekoppeld, terwijl de polis en opgebouwde waarde blijven bestaan. Je maandlasten dalen direct, maar de dekking en waarde van de polis kunnen veranderen. De kosten worden vanaf dat moment uit de opgebouwde waarde gehaald en de polis blijft als zekerheid aan je hypotheek verbonden, mits de bank akkoord gaat.
Deze optie wordt vaak gekozen om financiële ruimte te creëren, bijvoorbeeld bij inkomensdaling, geldproblemen of het overstappen naar een andere aflossingsvorm. Het is belangrijk om vooraf de polisvoorwaarden en pandovereenkomst te controleren en toestemming te vragen aan de bank. Premievrij maken heeft gevolgen voor de dekking bij overlijden, de groei van de opgebouwde waarde en kan invloed hebben op de hypotheekrente of voorwaarden.
Fiscale voordelen blijven meestal behouden zolang aan de voorwaarden wordt voldaan. Het proces bestaat uit meerdere stappen, waaronder het aanvragen van toestemming, het indienen van een verzoek bij de verzekeraar en jaarlijkse controle van de polis. Premievrij maken is vooral geschikt als je financieel sterk staat en niet afhankelijk bent van het eindbedrag van de verzekering voor het aflossen van je hypotheek.
Stel, je hebt een verzekering die aan je hypotheek is gekoppeld. Premievrij maken houdt in dat je stopt met het betalen van de premie voor die verzekering. Je betaalt dus niet meer, maar de opgebouwde waarde en de dekking blijven bestaan. Je polis blijft verbonden aan je hypotheek, bijvoorbeeld als onderpand of als middel om later je hypotheek af te lossen.
Zie het als een tussenoplossing: je stopt met betalen, maar beëindigt de verzekering niet volledig. Je premie wordt op nul gezet, terwijl . De kosten worden vanaf dat moment uit de opgebouwde waarde gehaald. Eventuele pandrechten blijven gewoon van kracht. Het belangrijkste voordeel? Je maandlasten dalen, zonder dat je de koppeling met je hypotheek verbreekt.
In deze tekst lees je wat premievrij maken precies inhoudt bij verzekeringen die aan je hypotheek zijn gekoppeld. Je ontdekt het verschil met andere opties, zoals blijven betalen, aanpassen of volledig stoppen. Let op: premievrij maken is alleen mogelijk als je polisvoorwaarden dit toestaan. In de pandovereenkomst staat of je toestemming nodig hebt van je hypotheekverstrekker en hoe uitkeringen verlopen. Door verpanding weet de bank zeker dat jouw polis als zekerheid dient voor je hypotheek.
Waarom zou je je polis premievrij maken? Meestal om . Of omdat je je aflossingsplan wilt aanpassen, terwijl de polis als zekerheid blijft bestaan.
Veelvoorkomende redenen zijn bijvoorbeeld:
In elke situatie beoordeelt de hypotheekverstrekker of er voldoende zekerheid overblijft.
Hieronder zie je in een tabel wat premievrij maken inhoudt:
| Stap | Kernpunt |
|---|---|
| Premie | Op nul gezet |
| Dekking | Bevroren of daalt |
| Kosten | Uit waarde gehaald |
| Winstdeling | Kan veranderen |
| Beleggingsfondsen | Blijven belegd |
| Documentatie | Nieuwe status |
Of je premievrij kunt maken, hangt af van het type verzekering. Bij een overlijdensrisicoverzekering (ORV) is er vaak weinig of geen waarde opgebouwd. Maak je deze premievrij, dan blijft er meestal weinig of geen dekking over. Bij kapitaal- en levensverzekeringen, zoals spaar-, beleggings- of gemengde polissen, behoud je de opgebouwde waarde, maar verandert de dekking. Voor KEW-, SEW- en BEW-polissen met fiscale voordelen kan premievrij maken meestal binnen de belastingregels. Bij bankspaarproducten gelden de regels van de bank. Per product verschillen de minimale resterende dekking, waarde-eisen en kostenstructuur.
Is je polis als zekerheid aan de hypotheekverstrekker verpand? Dan heeft de bank recht op de uitkering of waarde. Voor wijzigingen die de zekerheid kunnen verminderen, heb je meestal toestemming nodig. Bij premievrij maken , maar de zekerheidswaarde kan dalen. Vaak moet je vooraf schriftelijke toestemming vragen volgens de pandakte. De bank kan voorwaarden stellen, zoals een minimale dekking of waarde. Doe je iets zonder akkoord van de bank? Dan kan dat als contractbreuk worden gezien en moet je de situatie herstellen of extra zekerheid bieden.
Als je stopt met premie betalen voor je levensverzekering, heeft dat gevolgen voor drie belangrijke onderdelen van je hypotheek:
Wat gebeurt er met de uitbetaling bij overlijden? Dat hangt af van het soort polis. Bij een overlijdensrisicoverzekering kan de uitkering volledig vervallen of flink dalen. Heb je een polis waarmee je spaart of belegt? Dan blijft het verzekerde bedrag meestal gelijk of wordt het lager, omdat de lasten en het risico uit je opgebouwde waarde worden gehaald. Hierdoor is er bij overlijden minder geld om de hypotheek af te lossen.
Betaal je geen premie meer? Dan groeit het geld in je polis veel langzamer. Bij een beleggingspolis , maar de groei wordt minder omdat er lasten en risicopremies van af gaan. Bij spaar- of hybride polissen ontvang je nog rente, maar over een lager bedrag, en ook hier gaan er lasten af. Daardoor heb je aan het einde van de looptijd .
Soms moet je zelfs een nieuwe overlijdensrisicoverzekering afsluiten. Dit speelt vooral bij momenten zoals renteherziening of als je gaat verhuizen. Hoe groot de gevolgen zijn, hangt af van de verhouding tussen je hypotheek en de waarde van je huis, of je een NHG-hypotheek hebt, welke afspraken er zijn over je polis als onderpand en het beleid van je bank.
Wat gebeurt er met de belasting als je je polis premievrij maakt? Dat hangt af van het hypotheekproduct dat je hebt. Bij premievrij maken blijven de fiscale voordelen meestal bestaan. Bij afkoop moet je direct met de Belastingdienst afrekenen. Het verschil: bij premievrij maken houd je de polis, maar stop je met betalen. Bij afkoop beëindig je de hele polis.
De belastingregels verschillen per product. Maak je premievrij, dan behoud je meestal de fiscale status zolang je aan de voorwaarden blijft voldoen. Hieronder lees je hoe dit per geval werkt.
Heb je een oude hypotheekpolis onder het overgangsrecht? Dan kun je vaak premievrij maken zonder problemen. Let wel op de verhoudingseis van 1:10 over de hele looptijd. Premievrij maken kan zolang de looptijd, de koppeling met je hypotheek en andere voorwaarden intact blijven. Overtreed je deze regels, dan kan je uitkering belast worden en verlies je je vrijstelling. Voor SEW en BEW gelden vergelijkbare regels als bij banksparen.
Verliest je polis de vrijstelling als eigenwoningproduct (of had die nooit), dan kan de waarde belast worden in box 3. De waarde op de peildatum telt dan mee voor de vermogensbelasting. Ook als de polis verpand is aan de bank, blijft de waarde bij jou meetellen. Hoe de waarde wordt bepaald, hangt af van of het een spaar-, beleggings- of verzekeringsproduct is.
Hieronder zie je in een tabel het verschil tussen premievrij maken en afkopen:
| Optie | Polis | Fiscale gevolgen | Pandrecht |
|---|---|---|---|
| Premievrij maken | Blijft bestaan | Voordelen meestal behouden | Blijft intact |
| Afkopen | Beëindigd | Direct afrekenen | Beëindigd |
Wil je je levensverzekering premievrij maken? Dan zijn er verschillende partijen bij betrokken: je verzekeraar, de bank en soms een adviseur. Zij moeten samenwerken om alles goed te regelen. Tijdens het traject ontvang je verschillende documenten, zoals toestemming van de bank, berekeningen, een polisaanhangsel en updates van je dossier.
Hier zie je het stappenplan, van het eerste onderzoek tot de jaarlijkse controle van je premievrije polis. Per stap zie je welke papieren je nodig hebt, wat je ontvangt en welke keuzes je moet maken. Zo weet je precies waar je aan toe bent en kom je niet voor verrassingen te staan.
Het hele traject bestaat uit acht stappen. Bij elke stap horen bepaalde documenten en controles, zodat alles soepel verloopt.
Begin met het controleren van je polisvoorwaarden en verpandingsakte. Zoek naar regels over premievrij maken, minimale dekking of waarde, kosten voor wijzigingen, winstdeling en beperkingen bij verpanding. Hiervoor heb je je polisblad, voorwaarden, bijlagen, pandovereenkomst en hypotheekakte nodig.
Leg uit wat je wilt veranderen en waarom dit geen probleem is voor de zekerheid van de bank. Stuur een verzoekbrief met een actueel overzicht van je polis, een berekening van de situatie na de wijziging, een actuele verhouding tussen je lening en woningwaarde en uitleg over hoe je de hypotheek wilt aflossen. De bank kan voorwaarden stellen, zoals een minimale dekking.
Stuur een aanvraag naar je verzekeraar. Geef aan vanaf wanneer je premievrij wilt maken (meestal vanaf de eerste van de maand), of je dit volledig of gedeeltelijk wilt, wat er met je dekking gebeurt, hoe kosten worden verrekend en of je beleggingskeuzes hetzelfde blijven. Vraag om een schriftelijke bevestiging van je huidige waarde en dekking.
Voordat je akkoord gaat, kijk je goed naar de gevolgen. Controleer de nieuwe verzekerde som, hoe de waarde zich waarschijnlijk ontwikkelt, de jaarlijkse kosten, de resterende looptijd en eventuele minimumwaarden. Let op waarschuwingssignalen zoals snelle waardedaling, te lage dekking voor de bank of scenario’s waarin je je doel niet haalt.
Na je akkoord wordt de wijziging officieel vastgelegd. Je ontvangt een wijzigingsformulier en een polisaanhangsel met de nieuwe status, startdatum, dekking, waarde en kosten. Bewaar deze documenten goed.
Zorg dat je adviseur en bank de definitieve documenten ontvangen. Stuur het polisaanhangsel, de definitieve berekening en de bevestiging van de startdatum door. Zo zijn alle dossiers bijgewerkt en beschikt iedereen over dezelfde informatie.
Controleer elk jaar hoe je polis zich ontwikkelt. Vergelijk de waarde met je verwachtingen, kijk of de dekking nog past bij je schuld, controleer de verhouding tussen lening en woningwaarde en hoe het staat met je aflosplannen. Let ook op je spaargeld voor noodgevallen en eventuele overlijdensrisicoverzekering. Loop je meer dan 10% achter op je doel of verslechteren de vooruitzichten? Dan is het tijd om actie te ondernemen.
Houd rekening met een doorlooptijd van enkele weken en beperkte kosten.
Een goede keuze maken begint met weten wat je zelf belangrijk vindt. Als je helder hebt wat je wensen zijn, kun je makkelijker bepalen welke mogelijkheden bij je passen. Zo krijg je snel inzicht in je maandlasten en of je je financiële doelen nog haalt. Door de opties naast elkaar te leggen, zie je wat wel en niet werkt voor jouw situatie.
Je kunt je maandlasten of dekking op verschillende manieren aanpassen zonder volledig te stoppen met premie betalen. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een lagere premie, waardoor je minder opbouwt. Of je past de looptijd aan, zodat je premie lager wordt maar je verzekering op een ander moment stopt. Het aanpassen van je dekking zorgt voor een lagere premie, maar kan het eindbedrag beïnvloeden. Je kunt ook overstappen naar banksparen voor meer zekerheid over het eindbedrag. Andere mogelijkheden zijn gedeeltelijk premievrij maken of een deel afkopen, zodat je wat meer financiële ruimte krijgt maar toch nog iets blijft opbouwen.
Premievrij maken is vooral geschikt als je financieel sterk staat. Bijvoorbeeld als je hypotheek flink lager is dan de waarde van je huis, je veel overwaarde hebt en een buffer waarmee je zes tot twaalf maanden vooruit kunt. Het is ook een optie als je op een andere manier kunt aflossen, zoals met spaargeld of door je huis te verkopen. Het is belangrijk dat je goed verzekerd bent bij overlijden en niet afhankelijk bent van het eindbedrag van je verzekering.
Soms is premievrij maken geen goede keuze. Bijvoorbeeld als je hypotheek bijna net zo hoog is als de waarde van je huis, of als je het eindbedrag nodig hebt om (deels) af te lossen. Ook als je bank of NHG eist dat de verzekering aan je hypotheek gekoppeld blijft, kun je beter niet premievrij maken. Het is ook niet ver