Belastingvrij schenken kan nog steeds, maar de speciale vrijstelling voor de eigen woning is sinds 2026 afgeschaft. In dit artikel lees je welke regels en uitzonderingen er nu zijn, hoe je alles goed vastlegt en waar je op moet letten als je een schenking voor een huis geeft of ontvangt. Zo kom je niet voor verrassingen te staan en weet je precies waar je aan toe bent.
Geschreven op 5 september 2025
Vanaf 2024 kun je alleen nog gebruikmaken van de reguliere jaarlijkse schenkingsvrijstellingen; de extra vrijstelling voor de eigen woning (jubelton) is vervallen. Je mag geld ontvangen van ouders of familie, maar moet het daadwerkelijk besteden aan je huis: aankoop, verbetering, onderhoud of aflossing van je hypotheek. Jaarlijks mag je van ouders €6.633 belastingvrij ontvangen, van anderen €2.658. Ontvang je meer, dan moet je aangifte doen en belasting betalen over het meerdere. De eenmalige hogere vrijstelling is niet meer specifiek voor de woning en geldt alleen voor kinderen tussen 18 en 40 jaar.
Het is belangrijk om alle schenkingen goed vast te leggen en te kunnen aantonen waar het geld vandaan komt en waaraan het is besteed. Je hebt documenten nodig zoals het schenkingsdocument, betaalbewijzen, facturen en aflosbrieven. Banken en notarissen controleren de herkomst van het geld en willen bewijs dat het geen lening is. Een schenking telt als eigen geld bij de hypotheek, mits je er vrij over beschikt en het op tijd op je rekening staat.
Schenkingen kunnen invloed hebben op je hypotheek, rente en eigenwoningreserve. Ze verlagen je lening en kunnen zorgen voor een lagere rente, maar veranderen niet hoeveel je maximaal mag lenen. Fouten, zoals het geld verkeerd besteden of documenten niet op orde hebben, kunnen leiden tot belastingheffing of verlies van renteaftrek. Leg afspraken altijd goed vast, zeker bij schenken aan partners of kinderen, om problemen te voorkomen.
Krijg je geld van je ouders of familie voor je huis? Dan zijn er verschillende regels waar je rekening mee moet houden. Diverse wetten bepalen of je belasting moet betalen over een schenking en welke uitzonderingen er zijn. De Successiewet regelt wanneer je schenkbelasting betaalt en welke vrijstellingen gelden. De Wet inkomstenbelasting beschrijft wat een ‘eigen woning’ is en wat wordt gezien als ‘eigenwoningschuld’. Je eigen woning is het huis waar je meestal woont. Een eigenwoningschuld is het bedrag dat je leent om je huis te kopen, te verbeteren of te onderhouden. Let op: de extra eigenwoningschenking, ook wel de jubelton genoemd, bestaat sinds 2024 niet meer.
Vanaf 2024 kun je alleen nog gebruikmaken van de reguliere jaarlijkse schenkingsvrijstellingen. Er is nog een eenmalige hogere vrijstelling, maar die is niet meer specifiek bedoeld voor je huis. Ontvang je geld voor je woning? Dan moet je het daadwerkelijk besteden aan de aankoop, verbetering, onderhoud of aflossing van je hypotheek. Gebruik je het geld voor iets anders, zoals een vakantie, dan telt het niet mee.
Hier zie je de jaarlijkse vrijstellingen voor 2024:
| Schenker | Ontvanger | Vrijstelling 2024 |
|---|---|---|
| Ouder | Kind | €6.633 |
| Overige | Schoon-/kleinkind | €2.658 |
Deze bedragen gelden per kalenderjaar en per schenker. Let op de volgende punten:
De bedragen voor 2025 zijn nog niet bekend. Houd de website van de Belastingdienst in de gaten.
Misschien heb je gehoord van de overgangsregeling voor de jubelton. Dit zijn de belangrijkste voorwaarden:
| Voorwaarde | Toelichting |
|---|---|
| Eerste schenking | Uiterlijk 2023 |
| Leeftijdsgrens | Op moment schenking |
| Schriftelijke verklaring | Geld voor eigen woning |
| Vervolgschenkingen | Binnen wettelijke termijnen |
| Besteding | Op tijd aan huis |
Val je buiten deze overgangsregeling, bijvoorbeeld omdat je eerste betaling pas in 2024 of later was, je te oud bent geworden, je het geld niet op tijd hebt besteed of je geen juiste verklaring hebt? Dan kun je geen gebruik meer maken van de oude vrijstelling.
Voor de jaarlijkse vrijstellingen maakt je leeftijd niet uit. Je mag ze elk jaar opnieuw toepassen. Voor de eenmalige hogere vrijstelling (die niet meer specifiek voor de eigen woning is) moet je tussen de 18 en 40 jaar zijn en het geld moet afkomstig zijn van je ouders. Je mag deze eenmalige vrijstelling slechts één keer in je leven gebruiken. Je kunt de eenmalige en jaarlijkse vrijstelling niet zomaar combineren in hetzelfde jaar; er zijn grenzen aan het belastingvrije bedrag. Gebruik je de eenmalige vrijstelling, dan heeft dat invloed op het bedrag dat je dat jaar nog via de jaarlijkse vrijstelling mag ontvangen. Je moet schriftelijk verklaren dat je de eenmalige vrijstelling gebruikt en deze documenten goed bewaren voor als de Belastingdienst erom vraagt.
Het is belangrijk om het papierwerk rond een schenking goed te regelen. Je moet kunnen aantonen waar het geld vandaan komt, hoe het is overgemaakt en waaraan je het hebt besteed. Van ontvangst tot besteding moet alles duidelijk zijn.
Dit zijn de documenten die je moet bewaren:
Zorg dat deze stukken goed op elkaar aansluiten. Heb je te maken met deadlines of wil je uitstel? Regel dit via het online portaal van de Belastingdienst. Ben je te laat met betalen, dan rekent de Belastingdienst rente over het openstaande bedrag.
Aangifte doe je na het jaar waarin je de schenking hebt ontvangen, meestal vóór 1 maart of 1 mei van het volgende jaar. De exacte datum vind je op de website van de Belastingdienst. Gebruik je de eenmalige vrijstelling zonder belasting te betalen? Dan doe je een nihilaangifte, zodat alles correct geregistreerd staat.
In het schenkingsdocument staan de namen, BSN-nummers en gegevens van alle betrokkenen, plus de datum, het bedrag en het doel van de schenking. Ook eventuele voorwaarden, zoals de besteding van het geld of een uitsluitingsclausule, worden hierin vastgelegd. Vergeet niet de handtekeningen van alle partijen. Bankafschriften tonen wie het geld heeft overgemaakt en ontvangen, met bedragen en omschrijvingen die overeenkomen met de akte en facturen. Daarnaast heb je verklaringen nodig over de gekozen vrijstelling, eventuele eigenwoningverklaringen en een bevestiging dat het geen lening is. Voor de besteding verzamel je facturen, werkbonnen, betaalbewijzen en aflosbrieven van geldverstrekkers met contractnummers. Bewaar deze documenten minstens zeven jaar, bij woningdossiers vaak langer.
Een notariële akte is niet altijd verplicht, maar kan handig zijn bij bijzondere voorwaarden of als er minderjarigen betrokken zijn. Banken letten vooral op de herkomst van het geld, of het daadwerkelijk is overgemaakt en of er geen voorwaarden aan verbonden zijn.
Notariële vastlegging is nodig bij bijvoorbeeld uitsluitingsclausules, bewind of voogdij, schenkingen met voorwaarden of schenkingen op papier. Banken willen zien dat het geld op jouw rekening staat, dat het definitief is geschonken en dat je het niet hoeft terug te betalen. De datum waarop je het geld ontvangt moet overeenkomen met de afspraken in je koop- of hypotheekdossier. Zowel zelfgemaakte als notariële documenten zijn toegestaan, zolang ze de juiste informatie bevatten over wie, wat en waarom. Je complete dossier bestaat uit aktes of verklaringen, bankafschriften en een overzicht dat aansluit bij je koop- en hypotheekdossier, inclusief een tijdlijn van alle betalingen.
Een schenking kan goed van pas komen als je een huis wilt kopen of je hypotheek wilt aanpassen. Als het geld daadwerkelijk van jou is, je kunt aantonen waar het vandaan komt en je er vrij over mag beschikken, telt het als eigen geld. Banken nemen schenkingen mee in hun berekeningen, maar stellen duidelijke eisen. Deze leggen ze vast in het bindend aanbod.
Een bank beschouwt een schenking als eigen geld, zolang je het niet hoeft terug te betalen. In het bindend aanbod staat meestal dat je het geld moet hebben ontvangen voordat de koopakte wordt getekend. Soms moet je het geld gebruiken voor specifieke uitgaven of om een deel van je lening af te lossen. Zorg dat het bedrag op tijd op je rekening staat, dat de naam van de schenker overeenkomt met de documenten en dat alles klopt met de koopakte en de afspraken bij de notaris.
Je kunt een schenking voor verschillende huisgerelateerde doelen inzetten. Denk aan de aankoop van een woning, bijkomende kosten, het aflossen van je bestaande hypotheek of het verbeteren van je huis. Voor de aankoop heb je de afrekening van de notaris nodig en een taxatie. Wil je een hypotheek aflossen, dan vraagt de bank om een aflosbrief van je huidige bank en een betaalbewijs. Voor verbouwing of onderhoud moet je facturen en betaalbewijzen kunnen tonen, soms via een bouwdepot. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verbeteringen die je huis meer waard maken (zoals isolatie of een nieuwe keuken) en gewoon onderhoud. Dit blijkt uit de specificaties en soms uit foto’s.
Met een schenking beschik je over meer eigen geld, waardoor je minder hoeft te lenen. Hierdoor daalt de verhouding tussen je lening en de waarde van je huis. Dit kan zorgen voor een lagere risicoklasse en dus een lagere rente. Ook kan het bepalen of je in aanmerking komt voor de Nationale Hypotheek Garantie. Je lening na de schenking wordt gedeeld door de waarde van je huis, inclusief eventuele verbouwingen. Banken hanteren verschillende grenzen en passen de rente aan als je in een lagere risicoklasse valt. Voor NHG moeten je totale uitgaven onder een bepaalde grens blijven. Door een schenking kun je minder lenen en zo onder deze grens blijven. Ook later kun je om een herbeoordeling vragen als je extra hebt afgelost, maar dan heb je wel een recente taxatie nodig.
Een schenking zorgt er niet voor dat je meer mag lenen volgens de regels. Je inkomen blijft hetzelfde, dus de toets verandert niet. Wel hoef je minder te lenen, waardoor je makkelijker binnen de normen blijft. Als je met een schenking een bestaande lening aflost, dalen je maandlasten. Dit kan later gunstig zijn als je je hypotheek wilt aanpassen. In je dossier wordt vastgelegd dat je lagere leensom komt door eigen geld. Er wordt op gelet dat er geen dubbeltelling is met bijvoorbeeld een bouwdepot.
Het moment waarop je de schenking ontvangt, bepaalt hoe deze wordt verwerkt in je hypotheek. Staat het geld al op je rekening voordat je de hypotheek aanvraagt? Dan wordt het direct meegenomen in de berekeningen. Krijg je het geld tussen het bindend aanbod en het tekenen bij de notaris, dan kan het op de rekening van de notaris of op je eigen rekening worden gestort. Soms zijn dan nieuwe berekeningen en documenten nodig. Let op dat offertes niet te lang geldig blijven. Ontvang je het geld pas na het tekenen bij de notaris, dan kun je het gebruiken voor aflossing of verbouwing via een depot. Je kunt dan mogelijk later een lagere rente krijgen. Zorg dat het aanbod niet vervalt door te late wijzigingen.
Banken en notarissen moeten controleren wie je bent, of je op sanctielijsten staat en waar het geld vandaan komt. Ze zullen vragen naar je relatie met de schenker, waarom je het geld ontvangt en waar de schenker het vandaan heeft (bijvoorbeeld spaargeld of verkoop van bezittingen). Ook moet je aantonen dat het geen lening is. Als bewijs heb je de identiteit van de schenker nodig, bankafschriften en soms verkoopakten of jaaropgaven. Komt het geld uit het buitenland, dan zijn vaak vertalingen en officiële documenten nodig en wordt er extra gecontroleerd. Als iets niet klopt, krijg je extra vragen. In sommige gevallen kan de bank of notaris de transactie weigeren of melden bij de autoriteiten.
Geef je geld voor een huis? Leg dan duidelijk vast wie welk deel van het huis bezit. Zo weet iedereen waar hij aan toe is als het geld in de woning wordt gestoken. Door afspraken vast te leggen, bescherm je jezelf. Zorg dat je alles goed kunt aantonen, vooral als er later iets misgaat.
Aan wie je schenkt, bepaalt de regels. Bij een relatiebreuk kan het lastig worden, dus maak vooraf duidelijke afspraken. Geef je geld aan je partner? Spreek dan af of het geld gezamenlijk is of van één persoon blijft. Met een uitsluitingsclausule blijft het geld privé, en afspraken over verrekening zorgen voor duidelijkheid.
Schenk je aan je kind, dan kun je het geld direct geven, eventueel met een bewindclausule. Voor minderjarige kinderen beheren de ouders of een bewindvoerder het geld. Wil je niet direct aan je schoonkind schenken? Geef het dan aan je eigen kind met een uitsluitingsclausule, zodat het geld privé blijft.
Voor kleinkinderen kun je in een akte vastleggen waar het geld voor bedoeld is. Bij minderjarige kleinkinderen heb je toestemming van de ouders nodig en gelden aparte regels voor het beheer.
Gebruik bij voorkeur een aparte rekening op naam van de ontvanger, zodat alles goed te volgen is. Leg afspraken vast in een partnerschaps- of samenlevingscontract. Als de relatie eindigt, heb je recht op vergoeding voor het privégeld dat je hebt ingebracht. Spreek van tevoren af hoe je dit berekent.
Het soort huwelijk bepaalt of een schenking privé blijft en hoe een eventuele waardestijging wordt verdeeld. In een algehele gemeenschap van goederen (vóór 2018) valt een schenking zonder uitsluitingsclausule in de gezamenlijke bezittingen. Met een clausule blijft het geld privé.
Bij een beperkte gemeenschap (huwelijk na 2018) zijn schenkingen automatisch privé, maar je moet wel kunnen aantonen wat van jou is. Bij koude uitsluiting met verrekening blijft alles privé, maar een verrekenbeding kan invloed hebben op de verdeling van de waarde.
Voor deze situaties heb je huwelijkse voorwaarden of een samenlevingsovereenkomst nodig waarin de afspraken over vergoeding zijn vastgelegd.
Als partners niet evenveel bijdragen aan de woning, ontstaan er vergoedingsrechten of verschillende eigendomsverhoudingen. Je kunt kiezen voor een vaste terugbetaling van het bedrag of voor een verdeling op basis van de waardeontwikkeling van de woning.
Leg in een samenlevingscontract of notariële akte vast wie wat inbrengt, hoe de verdeling is en welke rekenmethode je gebruikt. Bij verkoop wordt eerst het vergoedingsrecht uitgekeerd. De rest van de overwaarde wordt verdeeld volgens de afgesproken eigendomsverhouding.
Er zijn verschillende manieren om familie te steunen bij het kopen van een huis. Elke keuze heeft invloed op je geld, de risico’s die je loopt en hoe de bank naar de hypotheek kijkt. Wat het beste werkt, hangt af van hoeveel geld je wilt inzetten, hoeveel controle je wilt houden en wat de bank accepteert.
Je kunt kiezen voor een familielening, een schenking op papier, een periodieke schenking, samen kopen of garant staan. Een familielening is handig als een banklening (nog) nie