Euribor-rente eenvoudig uitgelegd

De Euribor-rente is het percentage waartegen Europese banken elkaar geld lenen. Veel hypotheken met een variabele rente zijn hierop gebaseerd. In dit artikel lees je hoe Euribor werkt, wat dit betekent voor je maandlasten en waar je op moet letten als je een hypotheek kiest die aan deze rente is gekoppeld. Zo weet je meteen wat dit voor jou kan betekenen.

Foto van Jayden Wassink
Jayden Wassink

Geschreven op 5 september 2025

Samenvatting van het artikel

Euribor is de rente waartegen grote Europese banken elkaar geld uitlenen en vormt de basis voor veel financiële producten, zoals hypotheken met een variabele rente. Deze rente wordt dagelijks vastgesteld door het European Money Markets Institute (EMMI) en staat onder streng toezicht van Europese toezichthouders. De hoogte van de Euribor wordt bepaald aan de hand van echte transacties tussen banken, aangevuld met marktmodellen en inschattingen, waarbij uitschieters worden verwijderd om een betrouwbaar gemiddelde te krijgen.

Euribor kent verschillende looptijden, van 1 week tot 12 maanden, en elke periode reageert anders op marktontwikkelingen. Vooral de 3-maands Euribor wordt veel gebruikt voor hypotheken. De rente beweegt mee met het beleid van de Europese Centrale Bank en wordt beïnvloed door factoren als inflatieverwachtingen, kredietrisico en liquiditeit. Banken rekenen bovenop de Euribor een toeslag, die afhankelijk is van je persoonlijke situatie en de verhouding tussen lening en woningwaarde.

Bij een variabele hypotheek wordt je rente automatisch aangepast aan de actuele Euribor, wat kan zorgen voor lagere maandlasten, maar ook voor onzekerheid bij rentestijgingen. Je kunt kiezen voor extra bescherming, zoals een maximumrente (cap). Het is belangrijk om alle voorwaarden, kosten en scenario’s goed te vergelijken voordat je kiest voor een Euribor-hypotheek.

Inhoudsopgave

Euribor uitgelegd

Euribor staat voor Euro Interbank Offered Rate. Het beheer ligt bij het European Money Markets Institute (EMMI). Dit instituut staat onder streng toezicht van Europese toezichthouders, zodat alles eerlijk en betrouwbaar verloopt.

Banken gebruiken deze rente om hun eigen tarieven vast te stellen. Dus als de Euribor stijgt of daalt, merk je dat direct in de kosten van je hypotheek of lening. Het systeem werkt volgens duidelijke regels, zodat de rente altijd op een eerlijke manier wordt bepaald.

Wat betekent Euribor precies?

Euribor geeft aan tegen welke rente topbanken in Europa bereid zijn om euro’s aan elkaar uit te lenen, zonder onderpand. Het gaat om banken die elkaar volledig vertrouwen en grote bedragen uitwisselen. Ze gaan ervan uit dat de ander netjes terugbetaalt, zonder extra zekerheid.

Dit hele systeem valt onder strenge Europese wetgeving. Zo weet je zeker dat de rente eerlijk en transparant wordt vastgesteld. EMMI publiceert dagelijks de actuele rentes en legt uit hoe deze tot stand komen. Heb je een product dat aan Euribor is gekoppeld? Dan zijn er speciale regels die je beschermen tegen onverwachte veranderingen.

Hoe wordt de gemiddelde rente bepaald?

  1. Eerst kijken ze naar recente, daadwerkelijke deals tussen banken.
  2. Zijn er weinig transacties? Dan kijken ze naar vergelijkbare afspraken.
  3. Daarna gebruiken ze marktmodellen om een schatting te maken.
  4. Als laatste mogen experts van de bank een inschatting doen, maar altijd binnen strikte regels.

Om te voorkomen dat één extreme waarde de uitkomst beïnvloedt, worden de hoogste en laagste cijfers verwijderd. Zo ontstaat een betrouwbaar gemiddelde dat goed aansluit bij de markt. Alles wordt automatisch gecontroleerd, zodat fouten of fraude geen kans krijgen.

Looptijden van Euribor

Euribor wordt berekend voor vijf verschillende periodes: 1 week, 1 maand, 3 maanden, 6 maanden en 12 maanden. Elke periode reageert anders op veranderingen in de markt. De kortste termijnen (1 week en 1 maand) bewegen snel mee met het nieuws en het beleid van de Europese Centrale Bank. De 3-maands Euribor is het populairst en wordt vaak gebruikt als basis voor hypotheken.

Looptijd Reactie op markt Gebruik
1 week Zeer snel Kortlopend
1 maand Snel Kortlopend
3 maanden Gemiddeld Hypotheken
6 maanden Langzamer Lange termijn
12 maanden Langzaamst Lange termijn

Euribor wordt elke werkdag vernieuwd

Elke werkdag rond 11:00 uur verschijnt de nieuwe Euribor voor alle vijf de looptijden. Dit gebeurt alleen als het Europese betalingssysteem open is. Op feestdagen en in het weekend blijft de laatst bekende waarde staan.

Zo kunnen banken en andere partijen er direct mee aan de slag. Elke looptijd heeft een eigen code, zoals ‘EURIBOR 3M’ voor de drie maanden rente. Mocht er toch een fout optreden, dan zijn er duidelijke procedures om dat snel te corrigeren.

Hoe Euribor wordt bepaald en wat invloed heeft

Banken geven dagelijks hun rentetarieven door. Die worden op een vaste manier samengevoegd tot één Euribor-rente. Deze rente laat zien wat er speelt op de korte termijn geldmarkt en bevat verschillende toeslagen. Het proces begint met het verzamelen van de rentes per looptijd. EMMI controleert alles en past waar nodig aan voordat de definitieve rente wordt gepubliceerd.

Wat de hoogte van Euribor beïnvloedt

Euribor beweegt tussen grenzen die de Europese Centrale Bank bepaalt: de depositorente als ondergrens, de herfinancieringsrente in het midden en de kredietfaciliteit als bovengrens. Is er veel geld beschikbaar? Dan zakt Euribor richting de ondergrens. Is er juist schaarste, dan stijgt de rente.

Vooral de langere looptijden van Euribor kunnen veranderen door verwachtingen over inflatie en economische groei. Nieuwe cijfers over de economie of arbeidsmarkt kunnen het verwachte beleid van de ECB beïnvloeden, waardoor de hele rentecurve verschuift. Hoe hoog Euribor precies uitkomt, hangt af van de hoeveelheid geld in het systeem en eventuele spanningen op de geldmarkt.

Kredietrisico en liquiditeit als onderdelen van Euribor

Euribor bestaat niet alleen uit de basisrente van de centrale bank, maar ook uit toeslagen voor kredietrisico en liquiditeit. De kredietrisico-toeslag is een vergoeding voor het risico dat een bank niet terugbetaalt. Je ziet dit verschil bijvoorbeeld tussen Euribor en de veiligere OIS-rentes.

De liquiditeitstoeslag is een extra vergoeding voor het risico dat het moeilijker wordt om geld te lenen, bijvoorbeeld tijdens onrustige periodes of aan het einde van een kwartaal. Bij langere looptijden zijn deze toeslagen meestal hoger. In stressvolle tijden kunnen de verschillen en schommelingen in Euribor snel toenemen.

Euribor en je hypotheek

Heb je een variabele hypotheek? Dan hangt je maandelijkse rente af van de Euribor, plus een toeslag van de bank. De Euribor verandert dagelijks en laat zien wat banken elkaar rekenen als ze geld lenen. Hoe vaak dat gebeurt, hangt af van de periode die je kiest – bijvoorbeeld elke maand, elk kwartaal of elk halfjaar.

Kies je voor een periode van drie maanden? Dan kijkt de bank elk kwartaal naar de actuele 3-maands Euribor en past je rente daarop aan. Bij een periode van één maand gebeurt dit elke maand, bij zes maanden twee keer per jaar. De toeslag van de bank blijft meestal gelijk tijdens de looptijd van je hypotheek.

Hoe je rente wordt opgebouwd: Euribor en banktoeslag

De hoogte van de toeslag hangt af van verschillende factoren:

  • Leen je een groot deel van de waarde van je huis? Dan is de toeslag vaak hoger.
  • Ook je inkomen, type baan en andere leningen spelen mee.
  • Daarnaast rekent de bank kosten voor het beheer van je hypotheek en moet ze voldoen aan regels over financiële reserves.
  • Sommige banken houden de toeslag altijd gelijk, andere passen deze aan als je situatie verandert of als ze hun tarieven herzien.

Rente aanpassen op vaste momenten

Op vaste momenten wordt je hypotheekrente aangepast aan de actuele Euribor. Dit gebeurt automatisch volgens een vast schema. De bank kijkt kort voor het einde van elke periode naar de officiële Euribor en gebruikt die voor de volgende periode.

De bank werkt met vaste datums en duidelijke berekeningen. Bij een 3-maands Euribor kijkt de bank bijvoorbeeld op 13 januari naar de rente, die vanaf 17 januari geldt voor de komende drie maanden. Voor de berekening gebruikt de bank een standaard waarbij een jaar uit 360 dagen bestaat. Begint je hypotheek niet precies op een resetdatum? Dan wordt de eerste periode apart berekend.

Verschil tussen variabele en vaste rente

Een variabele rente en een vaste rente worden op een andere manier vastgesteld. De variabele rente volgt de Euribor, die dagelijks kan veranderen. Voor een vaste rente kijkt de bank naar de kosten om geld voor langere tijd vast te zetten, via zogenaamde swapcontracten.

Bij een vaste rente van tien jaar gebruikt de bank de 10-jaars swaprente als basis, plus een toeslag. Deze swaprente staat los van de Euribor en beweegt anders. Bij vaste rentes rekent de bank extra kosten voor het risico dat je eerder aflost of overstapt naar een andere bank. Deze kosten zitten niet in de variabele rente, omdat daar geen vaste periode is die doorbroken kan worden.

Wat zijn de voordelen en nadelen voor jou als huiseigenaar?

Een hypotheek met variabele rente die aan de Euribor is gekoppeld, kan voordelig zijn, maar brengt ook onzekerheid met zich mee. Je maandlasten kunnen lager uitvallen als de rente laag blijft, maar je weet nooit precies waar je aan toe bent. Hoe vaak de rente wordt aangepast, de opslag van de bank en eventuele beschermende afspraken bepalen hoeveel risico je loopt. Het is verstandig om vooraf verschillende rentescenario’s te berekenen, zodat je weet wat een renteverandering voor jouw situatie betekent.

Lagere maandlasten aan het begin

Omdat de rente is gekoppeld aan de korte termijn, betaal je vaak minder dan bij een hypotheek met een lange vaste periode. Dit kan flink schelen in je maandlasten, vooral in het begin. Kijk maar naar het overzicht hieronder:

Type rente Rente (%) Bruto maandlast (€)
Variabel 5,00 1.878
10 jaar vast 5,40 1.957
20 jaar vast 5,70 1.999

Je maandlasten kunnen wisselen

Het nadeel van een variabele hypotheek is dat je maandlasten kunnen veranderen. Stijgt de rente, dan merk je dat direct in je portemonnee. Stel, je leent €350.000 en begint met een rente van 5,00%. Gaat de rente naar 6,00%, dan stijgen je bruto maandlasten van €1.878 naar €2.098, een verschil van €220 per maand. Gaat de rente naar 7,00%, dan betaal je ongeveer €2.330 per maand, dus €452 meer dan bij de start. Dit kan je budget flink onder druk zetten en maakt het moeilijker om in de toekomst opnieuw te lenen.

Bescherming tegen grote rentestijgingen

Wil je het risico van een rentestijging beperken? Dan kun je kiezen voor extra bescherming. Je kunt bijvoorbeeld afspreken dat je rente nooit boven een bepaald maximum uitkomt (cap) of nooit onder een minimum zakt (floor). Een combinatie hiervan heet een collar. Soms mag de rente per periode maar beperkt stijgen of dalen, dat heet een bandbreedte. Voor deze bescherming betaal je meestal een hogere opslag of premie.

  • Stel, je begint met 5,0% rente en hebt een cap van 6,0% en een floor van 3,5%. Dan betaal je nooit meer dan 6,0%, ook als de marktrente hoger wordt.
  • Zakt de rente onder 3,5%, dan geldt toch het afgesproken minimum.
  • Bij een bandbreedte van 0,5 procentpunt per keer wordt een grote rentewijziging verspreid over meerdere perioden.

Meer vrijheid om af te lossen en aan te passen

Met een variabele hypotheek kun je meestal meer aflossen zonder boete dan bij een vaste rente. Vaak mag je 10 tot 20% van het geleende bedrag per jaar extra terugbetalen. Ook kun je op bepaalde momenten overstappen naar een vaste rente, bijvoorbeeld als de rente wordt aangepast of soms zelfs elke maand. Houd er wel rekening mee dat de opslag kan veranderen als je overstapt. Door extra af te lossen verlaag je niet alleen je rentekosten, maar ook het risico bij een rentestijging. Kies je later voor een vaste rente, dan gelden de nieuwe voorwaarden voor de rest van de looptijd.

Waar je op moet letten bij een Euribor-hypotheek

Bij een Euribor-hypotheek zijn er verschillende factoren die bepalen wat je elke maand betaalt. Denk aan de toeslag die de bank rekent, wanneer je rente verandert en hoe de bank naar jouw financiële situatie kijkt. Het is verstandig om alle kosten naast elkaar te zetten en verschillende scenario’s door te rekenen als je wilt vergelijken met andere hypotheken.

Let vooral op:

  • hoe hoog de toeslag is en of deze kan veranderen,
  • hoe vaak je rente wordt aangepast,
  • welke bescherming je hebt tegen rentestijgingen,
  • hoe duidelijk de bank is over veranderingen,
  • en wat dit betekent voor hoeveel je kunt lenen.

De toeslag: hoe werkt het?

Lening t.o.v. woningwaarde Toeslag (%)
Tot 60% 0,8 – 1,2
60% – 85% 1,1 – 1,6
85% – 100% 1,4 – 2,0

Wat staat er in je contract?

Belangrijke punten zijn:

  • de dag waarop de bank naar de Euribor kijkt,
  • wanneer de nieuwe rente ingaat,
  • hoe de rente wordt berekend,
  • en hoe vaak de rente wordt aangepast (maandelijks, per kwartaal of halfjaarlijks).

Hoeveel kun je lenen met een variabele rente?

Voorbeeld: je verdient €80.000 per jaar en wilt een hypotheek voor 30 jaar. De actuele variabele rente is 5,0%, maar de bank rekent met 6,0%. Hierdoor kun je ongeveer €30.000 tot €40.000 minder lenen, omdat je maandlasten bij die hogere rente lager moeten zijn. Deze berekening volgt de Nibud-normen en de extra toeslag van de bank.

Duidelijkheid over kosten en aanpassingen

Een complete offerte laat zien:

  • welke Euribor-periode wordt gebruikt,
  • de actuele Euribor-stand,
  • het toeslagpercentage en of deze vast of variabel is,
  • wanneer de toeslag kan veranderen,
  • eventuele kosten voor limieten of bodems,
  • een overzicht van aanpassingsmomenten,
  • en hoe je op de hoogte wordt gebracht van wijzigingen.
  • Ook staan alle overige kosten, zoals administratie en advies, vermeld.